T3, 07 / 2019 11:23 chiều | htpt

 Mùa mưa lũ ở thành phố Cần Thơ và các tỉnh trong vùng ĐBSCL đã đến, công tác phòng chống thiên tai đang được các cấp các ngành quan tâm. Nhưng huyện Phong Điền - huyện Nông thôn mới (NTM) ở Cần Thơ  lại thiếu kinh phí để chủ động chống sạt lở và đảm bảo an toàn giao thông đường thủy…

Chờ cấp trên hỗ trợ kinh phí

Tuy chưa thống kế hết những điểm sạt lở và tình trạng mất an toàn giao thông (ATGT) đường thủy. Nhưng với hai điểm có nguy cơ cao nhiều khả năng sẽ bị “hà bá” kéo toàn bộ công trình hàng chục tỷ đồng xuống sông và đe dọa đến tính mạng các phương tiện đường thủy tham gia giao thông trên nhánh sông Cần Thơ  đi thị trấn huyện NTM Phong Điền.

Trường Tiểu học Nhơn Nghĩa 2, xã Mỹ  Khánh ,mong manh trước sóng vỗ.

Trường Tiểu học Nhơn Nghĩa 2 có 21 phòng học và phòng chức năng kiên cố, hàng ngày có 11 lớp học. Do nằm sát mé sông vàm Rạch Sung và nhánh sông Cần Thơ , sóng vỗ rì rào quanh năm nên đường giao thông nông thôn rộng 2 mét cặp hàng rào và trước cổng trường 2, nhiều chỗ đã lở hết lối đi phía mặt sông và tạo thành hàm ếch, gây nguy hiểm cho xe hai bánh lưu thông và người đi bộ. Phía trái cổng trường, tuy còn cách mé sông khoảng 4- 5 mét và đang hiện hữu một Căn tin tạm cũng khó an toàn. Dù hiện trạng kém an toàn, nhưng  do thiếu kinh phí và phụ thuộc vào dự án chưa triển khai thực hiện nên việc chống sạt lở toàn bộ đường giao thông nông thôn sát với cổng và toàn bộ hàng rào của Trường Tiểu học Nhơn Nghĩa 2 chỉ là vật dụng tạm, như tràm và vây bồ và cây tre lá…

Thầy Võ Thanh Phong, Hiệu trưởng Tiểu học Nhơn Nghĩa 2 cho biết, sạt lở đường giao thông trước cổng và cạnh hàng rào của trường thì rõ rồi, nhưng để đánh giá về nguy cơ thiếu an toàn đến ngôi trường thế nào, chúng tôi không có chức năng, hiện tại Trường vẫn duy trì dạy học ngày hai buổi, Thầy Phong nói.

Trên đường tỉnh 923 (tuyến lộ Vòng Cung) đi thị trấn Phong Điền, dưới cầu chân cầu Trường Tiền, thuộc Xã Mỹ Khánh, phần nằm trong cảnh giới nguy hiểm sạt lở của ngành chức năng là ngôi nhà (trệt – cấu trúc kiên cố) của ông Thái Văn Phước , ấp Mỹ Ái, xã Mỹ Khánh, huyện Phong Điền nghiêng đến 45 độ trúc xuống nhánh sông Cần Thơ đi Phong Điến, tuy chủ nhân đã dỡ đi phần mái mấy năm nay, nhưng toàn bộ kết cấu bê tông và tường xây bao của ngôi nhà hàng chục tấn, vẫn đang lơ lửng rình rập và có nguy cơ đổ sụp xuống sông bất cứ lúc nào, nếu sự cố xảy ra việc gây tai nạn cho các phương tiện và người tham gia giao thông đường thủy vào ban đêm là khó tránh khỏi. Theo tìm hiểu của phóng viên Tạp chí Hợp tác và Phát triển, nhà của ông Thái Văn Phước xây dựng cách nay khoảng 4 năm, đưa vào sử dụng mấy ngày thì lún nghiêng nhanh chóng,  để đảm bảo an toàn tính mạng, gia đình phải nhanh đã lấy hết đồ đạc di dời đi nơi khác và  chỉ kịp tháo dỡ mái tôn và đòn tay. Toàn bộ kết cấu khung sườn, tường bao ngôi nhà để nguyên trạng cho đến nay.

Căn nhà treo leo đã 3 năm dưới chân cầu Trường Tiền, ấp Mỹ Ái, xã Mỹ Khánh, Phong Điền, Cần Thơ .

Trước sự nguy hiểm của căn nhà “ nửa dưới nước, nửa trên bờ” nêu trên,  ông Hoàng Chí Thanh – Chánh văn Phòng UBND huyện Phong Điền cho biết, “việc này địa phương nhận thấy có xử lý chậm và  đã được Ban An toàn giao thông (ATGT) của thành phố Cần Thơ nhắc nhở, vào ngày  04/4 vừa qua , huyện đã cho gia đình ông Phước bốc thăm 01 nền tái định cư tại Khu dân cư vượt lũ giai đoạn 2, tại ấp Nhơn Thọ 2, xã Nhơn Ái.  Riêng việc tháo dỡ gia đình ông Phước nói không có khả năng thực hiện và thống nhất giao toàn bộ ngôi nhà lún nghiêng cho UBND xã Mỹ Khánh tháo dỡ và cam kết không khiếu nại”.

Tuy có sự thống nhất của gia đình ông Phước và chỉ đạo tháo dỡ căn nhà nghiêng gây nguy hiểm cho giao thông đường thủy của UBND huyện Phong Điền, nhưng đến nay căn nhà vẫn“án binh bất động” , trong khi mưa lũ đang đến gần, còn ghe xuồng giao thông trên sông ngày càng tấp nập. Trả lời ý kiến của phóng viên qua điện thoại, ông Lê Văn Thuấn – Phó Chủ tịch UBND xã Mỹ Khánh, huyện Phong Điền, thành phố Cần Thơ cho biết: “việc này huyện đã chỉ đạo, những xã không có kinh phí thực hiện. Để tháo dỡ căn nhà nghiêng này, chúng tôi đã mời 02 đơn vị giúp tổ chức tháo dỡ và được thu dụng lại các vật liệu trong ngôi nhà đấy, nhưng sau khi khảo sát họ từ chối, do thiếu phương tiện, nếu đi thuê phương tiện để tháo dỡ sẽ không đủ chi phí. Tình hình như vậy, chúng tôi cũng đã báo cáo về huyện…”  Ông Thuấn cho hay.  

Với sự an toàn của ngôi Trường Tiểu học Nhơn Nghĩa 2, giá trị xây dựng vài tỷ đồng , trước đang trong mùa mưa lũ. Chánh Văn Phòng UBND huyện Phong Điền - ông Hoàng Chí Thanh, cho biết: Hàng năm huyện đều quan tâm đến phòng ngừa sạt lở, những nơi cấp bách nguy cơ cao, khả năng kinh phí của huyện đáp ứng được đều cho tiến hành gia cố bắng cọc dừa (thân cây dừa), tràm và rọ đá bằng lưới B40 để giữ không cho sạt lở sâu, tạo hàm ếch. Những nơi nguy cơ thấp, thì vận động nhân dân trồng bần, dừa nước, trồng cỏ và neo giữ lục bình chắn sóng…. Tuy nhiên để chống sạt lở ở vàm Rạch Sung , và đường giao thông để bảo vệ ngôi Trường Tiểu học Nhơn Nghĩa 2, cần phải có kinh phí lớn ngoài khả năng của huyện. Địa điểm này cũng nằm trong kế hoạch kè kiên cố sông Cần Thơ đoạn quận Cái Răng đi huyện Phong Điền . Nhưng để phòng ngừa, bảo vệ an toàn tài sản, giá trị kiến trúc ngôi trường, đặc biệt là tính mạng con người, UBND huyện đang chỉ đạo cho phòng Nông nghiệp báo cáo đề xuất về UBND thành phố Cần Thơ và Sở NN&PT nông thôn thành phố hỗ trợ”, ông Thanh nói . 

Ông Năm Lạc, người tham gia bán Căng tin tại cổng Trường Tiểu học Nhơn Nghĩa 2 cho biết, đường giao thông trước cổng trường và ven sông chật hẹp, lại cứ lở thêm mỗi ngày. “Tôi có nghe nói, sắp tới sẽ được kè kiên cố chống lở và mở rộng thêm đường giao thông đạt chuẩn các tiêu chí xã – huyện nông thôn mới, nhưng không biết khi nào làm. Qua thông tin từ Báo – đài nói sạt lở mất hết tài sản và chỗ  ở  nhiều nơi cũng sợ lắm, nhưng mình ở nơi đây hồi nào đến giờ biết đi đâu”, ông Lạc nói.

 Sạt lở gia tăng

Thống kê trong 5 tháng đầu năm 2019 của ngành chức năng của thành phố  Cần Thơ ,  trong điều kiện thời tiết mùa khô (chưa vào mùa mưa, vào lũ), địa bàn thành phố Cần Thơ đã xảy ra 9 điểm sạt lở bờ sông khiến 10 căn nhà sụp đổ, 37 căn khác bị ảnh hưởng buộc phải di dời, thiệt hại khoảng 31 tỷ đồng.

Ông Nguyễn Ngọc Hè, Giám đốc Sở Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn cho biết Sạt lở xảy ra nhiều nhất tại quận Ô Môn, kế đến là quận Bình Thủy và huyện Vĩnh Thạnh. Trong đó, nghiêm trọng quận Ô Môn liên tục xảy ra sạt lở,  5/7 phường của quận đều có sạt lở với tổng chiều dài gần 1,3 km.Khu vực Thới Lợi (phường Thới An) xảy ra 3 lần sạt lở vào các ngày 7, 10 và 21/5 tại đầu Rạch Vàm, với chiều dài 75 m, lở sâu vào bờ 10 m, ảnh hưởng đến 34 căn nhà.

Ông Lê Việt Sĩ, Chủ tịch UBND quận Ô Môn cho biết, “Hiện tượng sạt lở và lún nứt tiếp tục xảy ra tại các khu vực nói trên và có dấu hiệu ăn sâu vào bờ. Hiện, 22 hộ dân không còn nhà ở nên đề nghị UBND thành phố chỉ đạo bố trí chỗ ở cho người dân”. Trước tình trạng sạt lở gia tăng, Viện khoa học thuỷ lợi miền Nam đang khảo sát địa chất và dòng chảy tại địa phương, còn người dân thì mong sớm được công bố nguyên nhân, ông Sĩ nói.

Để phòng ngừa sạt lở, ảnh hưởng đến đời sống người dân và  phát triển KT-XH  nói chung, tại cuộc họp đánh giá thiệt hại do sạt lở gây ra tại quận Ô Môn vào ngày 31/5, lãnh đạo UBND TP Cần Thơ đã yêu cầu các cơ quan chức năng phải chấm dứt việc cấp phép xây dựng nhà cửa trên sông và sớm có đề án, lộ trình giải quyết dứt điểm vấn đề này. Nơi nào xảy ra tình trạng người dân cất nhà trên sông, lãnh đạo địa phương phải chịu trách nhiệm.

PGS.TS Lê Anh Tuấn, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Biến đổi Khí hậu -Trường Đại học Cần Thơ,  cho biết nguyên nhân dẫn đến sạt lở bờ sông là phù sa từ thượng nguồn sông Mekong về Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) ngày càng ít ; Các hoạt động khai thác cát quá mức, mực nước ngầm sụt giảm , công trình xây dựng hai bên bờ sông ngày càng nhiều và lan rộng, giao thông thủy gia tăng và biến đổi khí hậu làm thay đổi dòng chảy… dẫn đến sạt lở. Tính chung, mỗi năm, ĐBSCL mất từ 400 ha đến 500 ha đất ven sông và bờ biển, ảnh hưởng rất nặng  đến sản xuất và nơi cư trú của người dân. 

Để giảm thiểu tác hại của sạt lở, nhất là sợt lở bờ sông , sạt lở ven sông , PGS.TS Lê Anh Tuấn đề nghị và nhấn mạnh :  Cần phải xây dựng ngay các bản đồ cảnh báo sạt lở, giới hạn việc quy hoạch bố trí dân cư, khu công nghiệp và các công trình ven sông có nguy cơ sạt lở cao. Ngành chức năng kiểm soát chặt chẽ việc khai thác cát, ngành xây dựng phải tính giải pháp hạn chế sử dụng cát trong công trình, trồng cây bảo vệ bờ sông để giữ đất ở những nơi bồi lắng.  

 

Theo thông tin có được, huyện Phong Điền được công nhận đạt chuẩn huyện NTM năm 2016. Từ đó đến nay, huyện tiếp tục triển khai thực hiện nâng chất các tiêu chí NTM. Hiện tại, các xã đạt bình quân 17,5/19 tiêu chí, theo Bộ tiêu chí quốc gia về xã NTM giai đoạn 2016-2020. Nhưng một số tiêu chí nâng chất vẫn còn gặp khó khăn trong quá trình thực hiện, như: giao thông, thủy lợi, môi trường và tổ chức sản xuất, hộ nghèo, y tế, trường học…

                                                                                        Trường Ca – Văn Mười

.
Bài viết cùng chuyên mục