T3, 09 / 2018 1:28 chiều | htpt

Với sự xâm nhập đáng nể của các “ông lớn” trong lĩnh vực thị trường bán lẻ quốc tế, thêm vào đó là sự xuất hiện của kênh bán lẻ thương mại điện tử khiến các doanh nghiệp VN đang phải đối mặt với thử thách sống còn. Những nhà phân phối có thương hiệu đáng gờm phải kể đến là Big C, Satra, Foodco., Metro, Saigon Coop  … Chưa kể những công ty đa quốc gia như Triump, L’Oreal, Johnson & Johnson, Colgate Pamolive, Coca Cola, KFC… và nhất là trùm Unilever đường bệ đã tạo danh tiếng thương hiệu từ rất lâu ở Việt Nam. Bây giờ là thời điểm HOT, trong đó thương hiệu yếu kém tất sẽ bị loại khỏi cuộc chơi.

HOẠT ĐỘNG CỦA DOANH NGHIỆP VIỆT NAM

Áp lực tài chính, quy trình quản lý và kinh nghiệm xây dựng thương hiệu gặp khó khăn là điểm chung của DN trong nước. Cùng với việc có nhiều doanh nghiệp FDI  thâm nhập thị trường Việt Nam đã tạo nên một áp lực lớn cho DN. Vì thế, một số công ty đã chọn con đường cứu vãn là bán bớt cổ phần cho DN nước ngoài hoặc mua bán, liên kết DN…

Những năm vừa qua các họat động nói trên đã rất nhộn nhịp. Công ty Lotte Confectionery của Hàn Quốc đã mua 30% cổ phần của Công ty Bibica.  Đầu tháng 9/2017, Công ty cổ phần Thực phẩm PAN - PAN Food, cho biết đã gom thêm gần 1 triệu cổ phiếu Bibica và nâng sở hữu lên xấp xỉ 51%. Ấn tượng là hai đại gia Big C và Parkson mở những Trung tâm thương mại và siêu thị cực kỳ hòanh tráng dưới những đơn vị pháp nhân khác nhau theo dạng nhượng quyền. Năm 2016, Lotte Mart đã chuyển đổi mô hình hoạt động sang CTCP và tỷ lệ sở hữu của tập đoàn Lotte tại đây là 99,99%.

Mới nhất là việc Công ty Sojitz của Nhật Bản. Sojitz đã mua  lại 95,5% cổ phần của Giấy Sài Gòn một doanh nghiệp sản xuất giấy lớn nhất Việt Nam, với giá 91,2 triệu USD..

 Suốt hơn 20 năm kinh doanh tại Việt Nam như CocaCola và PepsiCo  đã thua lỗ, lỗ lũy kế cả nghìn tỷ đồng, vượt quá số vốn đầu tư ban đầu. Tuy nhiên, các doanh nghiệp này cũng vẫn không ngừng mở rộng và chiếm lĩnh thị trường, đánh bật các doanh nghiệp nội. Năm 2015 và 2016, doanh thu của Coca-cola Việt Nam đều đạt gần 7.000 tỷ đồng, với lợi nhuận sau thuế khoảng 500 tỷ đồng mỗi năm.

Riêng  Lotte đã đẩy mạnh đầu tư tại Indonesia, Việt Nam, Myanmar. Đến nay, Lotte đã dành hơn 9,6 tỉ USD cho các thương vụ M&A tại châu Á. Riêng mảng bán lẻ, Lotte Mart đang nhắm tới đích 700 siêu thị trong khu vực vào năm 2018.

Cần phải nhìn nhận, các tập đoàn phân phối khổng lồ nước ngòai  đã có sự liên kết mua hàng trên phạm vi tòan cầu bằng một hệ thống chắc chắn, hiệu quả trong cung ứng hậu cần cho tòan khu vực. Khi xâm nhập vào bất kỳ thị trường nào, các tập đòan nước ngoài luôn họach định một kế họach dài hạn với những khỏan kinh phí khổng lồ. Các đại gia luôn chấp nhận bị lỗ  trong thời gian đầu trang trải, kinh qua các giai đọan cạnh tranh về giá, về marketing… Do đó, đã tạo ra một áp lực cực lớn cho DN VN.

Theo các chuyên gia,  doanh nghiệp không chỉ tồn tại mà còn phải hợp tác để phát triển lớn mạnh, tốt nhất là công ty này phải chọn cách, đưa những kênh bán hàng trực tuyến vào kênh bán hàng truyền thống ra ngoài và ngược lại. Đồng thời, xây dựng thương hiệu và cân đối lại nguồn lực sẵn có của mình. Rõ ràng, đây là một cuộc cạnh tranh không hề cân sức.

Để tồn tại DN VN liên tục thay đổi chiến lược và mở rộng thị trường. Những khu trung tâm thương mại đa chức năng hiện đang là tâm điểm được các DN quan tâm. Đây là mô hình kinh doanh đa dạng từ mua sắm, vui chơi đến ăn uống, giải trí kèm chương trình khuyến mãi đến dịch vụ chăm sóc khách hàng.

mô hình đa chuẩn TTTM
TTTM Đa chức năng

Cho đến nay, các nhà bán lẻ VN vẫn đang thắng thế và nắm giữ thị phần quan trọng trong phân phối bán lẻ. Đơn cử như Saigon Co.op đã khẩn trương liên kết với các đối tác (DN VN) để cùng đầu tư xây dựng TTTM, liên kết với các nhà sản xuất trong việc mua hàng, ứng vốn, đặt hàng… Saigon Co.op đang gấp rút mở mạng lưới. Năm 2018  Saigon Co.op sẽ bung ra 170 cửa hàng thực phẩm và 150 cửa hàng tạp hóa thể hiện quyết tâm giành lại vị thế người dẫn đầu ngành bán lẻ.

 Công ty thực phẩm Vissan đã xây dựng thêm nhiều cửa hàng, kinh doanh dưới dạng siêu thị.Trong khi doanh thu từ kênh bán lẻ truyền thống của Vissan giảm 25%, thì doanh thu từ kênh bán lẻ hiện  tăng trưởng 19% trong năm 2017.

Số cửa hàng tiện lợi tại TP HCM đã vượt ngưỡng 1.800 shop và sẽ còn tiếp tục tăng mạnh từ năm 2018 trở đi. Hiện tại, TP.HCM có 207 siêu thị, 43 trung tâm thương mại và 1.100 cửa hàng tiện lợi, chiếm 21% ngành bán lẻ. Theo mục tiêu đến năm 2020, tỷ trọng bán lẻ hàng hóa theo các loại hình phân phối hiện đạt tối thiểu 40%, năm 2025 đạt 50% và năm 2030 đạt 60% ngành bán lẻ.

Cần nhìn nhận thực tế là trong cuộc cạnh tranh này những  nhà bán lẻ 100% Việt, không hề nản chí khi so với khối ngoại. Theo thống kê, tổng doanh thu tại các hệ thống kinh doanh trên địa bàn TP.HCM ước đạt 18.679 tỷ đồng, tăng 15% so với năm Đinh Dậu 2017. Trong đó, Bách Hóa Xanh có thị phần lớn nhất với 385 cửa hàng, tương với 20% thị phần. Theo sau là Vinmart+ với thị phần 18%. Trong các thương hiệu nước ngoài, Circle K đang chiếm thị phần lớn nhất với 8% trong tổng số cửa hàng tiện lợi toàn thành phố.

 Những khu trung tâm thương mại đa chức năng đang trở thành điểm đến của người dân thành thị với doanh thu ngày càng gia tăng. Nhưng niềm tin của người tiêu dùng ngày nay không còn như xưa mà trở nên thông minh, khó tính, không dễ chiều. Chính vì thế sự cạnh tranh “sống còn” càng lúc quyết liệt hơn giữa các nhà đầu tư. Sự cạnh tranh không chỉ ở chỗ giành vị trí mà giới kinh doanh còn quan tâm đến việc thực thi những giải pháp kinh doanh.

Nhiều doanh nghiệp hiện nay đã chọn  hoạt động trên mạng xã hội để có thể tác động đến người tiêu dùng giúp họ nhận ra  giá trị sản phẩm cũng như biết nhiều hơn đến  thương hiệu của mình. Đồng thời, đẩy mạnh việc giám sát, xem xét, xếp hạng nhà cung cấp, các nhà bán lẻ qua đánh giá của người tiêu dùng Tất nhiên, giao hàng nhanh, miễn phí cũng là một trong những điều kiện quan trọng để nhà bán lẻ thu hút và giữ chân khách hàng.

Theo các chuyên gia, các doanh nghiệp cần quan tâm đến việc liên kết hợp tác và xây dựng hơp lý chiến lược từ vị trí  cửa hàng, hàng hóa đặc trưng của người tiêu dùng cho từng khu vực. Chú trọng sự tiện lợi, sản phẩm chất lượng, phong phú và nhất là giá cả phải chăng để giữ chân và tạo lòng tin ở người tiêu dùng. Có như thế việc chiếm được phân khúc thị trường này sẽ là điểm vàng cho cuộc chiến thương mại.

                                                                 Bài & ảnh : Mỹ Anh, Đình Lân

 

.
Bài viết cùng chuyên mục